Ołtarz z Isenheim

 

 

Matthias Grünewald to jeden z najbardziej znanych niemieckich malarzy, choć tak naprawdę nigdy nie istniał. Malarz o tym nazwisku jest dziełem XVII-wiecznego historyka sztuki Joachima von Sandrarta, który w swoim dziele z niezrozumiałych dla nas powodów pomylił nazwisko żyjącego ponad 100 lat wcześniej malarza.

W rzeczywistości Grünewald nazywał się Mathis Gothardt-Neithardt. Nie wiemy gdzie się urodził, kto go uczył, ani kogo on uczył. Nawet podawana w encyklopediach data urodzenia – ok. 1480 – jest tylko domniemaniem.

Grünewald (historycy sztuki pozostali już przy tym nazwisku) to kolejny malarz, który nigdy nie zdobył sławy za życia. Wzmianki o nim nie znajdziemy w spisach wielkich mistrzów pędzla tworzonych w XVI w. Dopiero z początkiem XX w. stał się znaną postacią.

Pracował głównie dla miasteczek, biskupów i klasztorów. I właśnie dla klasztoru stworzył swoje najwspanialsze dzieło – ołtarz z Isenheim. Nieistniejący już zakon Antonitów prowadził w Isenheim klasztorny szpital, który specjalizował się w leczeniu chorych na trąd i inne podobne przypadłości. Monumentalny ołtarz dla klasztornego kościoła nasz bohater pokrył olejnymi malowidłami w latach 1512-1515.

Ołtarz był szafą z drzewa lipowego z dwoma parami skrzydeł. Odpowiednie manipulowanie skrzydłami pozwalało uzyskać trzy różne widoki.

Widok pierwszy. W centrum widzimy „Ukrzyżowanie Jezusa” o wymiarach 269 na 307 cm. Po bokach stoją Święty Antoni i poprzebijany strzałami Święty Sebastian.

Widok drugi. W centrum mamy „Narodziny dzieciątka Jezus z koncertem Aniołów”, a po bokach sceny zwiastowania i zmartwychwstania.

 

Widok trzeci. Tutaj dziełem Grünewalda są jedynie skrzydła. Lewe to „Wizyta Świętego Antoniego u Świętego Pawła”, a prawe to „Kuszenie Świętego Antoniego”.

Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Jace

 

Mnie urzeka realizm przedstawienia Jezusa na krzyżu…Żaden z obrazów Chrystusa na krzyżu nie jest tak realistyczny. Z dłoni przebitej ogromnym gwoździem, ból wprost emanuje…stawy powykręcane, korona z cierni głęboko wbita w głowę, udręczona cierpieniem twarz…i ciało, zakrwawione, obsypane ranami, sine…Ten obraz umęczonego Jezusa miał dawać nadzieję dla chorych, przywracać wiarę w oczyszczenie i uzdrowienie, wiarę w zbawienie.

Sztuka sakralna

2 odpowiedzi do artykułu “Ołtarz z Isenheim

  1. Puella Clara

    Takie konstrukcje zachwycają mnie kunsztem i pomysłowością. Ołtarz w ten sposób pomyślany, żeby różne odsłony dopasować do czasu liturgicznego:)
    Ciało Jezusa okrutnie umęczone… Pan tak za nas cierpiał!!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

rfwbs-slide
Przejdź do paska narzędzi