Sanktuarium Św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy

Sanktuarium Św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy to najstarsze sanktuarium na Śląsku (początek XIV w.) i jedna z ważniejszych nekropolii Piastów Śląskich. Stanowi zespół klasztorny wraz bazyliką pod wezwaniem św. Jadwigi i św. Bartłomieja, w której znajduje się grób św. Jadwigi Śląskiej.

Klasztor w Trzebnicy ufundował książę Henryk Brodaty już w 1202 r. pod wpływem swojej żony Jadwigi; rok później osiadły w nim cysterki, sprowadzone z Bambergu.

Trójnawową bazylikę z cegły zbudowano na planie krzyża łacińskiego w latach 1208-19, w stylu romańskim. Do dziś zachowały się znaczne fragmenty tej starej budowli, m.in. romańska krypta Św. Bartłomieja usytuowana pod prezbiterium i udostępniona dla zwiedzających, portale oraz część murów.

W II połowie XIII wieku dobudowano pierwszą w Polsce kaplicę w stylu gotyckim, w której  umieszczono szczątki św. Jadwigi. Kaplica jest jednocześnie uważana za najwybitniejszą budowlę XIII-wiecznej Polski.

W ciągu wieków świątynia była kilkakrotnie przebudowywana. Najazdy husytów połączone z dewastacją klasztoru i majątków klasztornych w latach 1432/33, a następnie zniszczenia w 1475 dokonane przez węgierską armii oraz późniejsze liczne pożary zapoczątkowały długotrwały okres upadku i stagnacji klasztoru.

Nawa główna bazyliki w Trzebnicy składa się z czterech przęseł kwadratowych nakrytych sklepieniami krzyżowymi. Pośrodku prezbiterium znajdują się grobowce księcia Henryka Brodatego oraz mistrza krzyżackiego Konrada von Feuchtwangena, natomiast po obu stronach prezbiterium dobudowane są kaplice – Św. Jana Chrzciciela oraz św. Jadwigi ze wspaniałym barokowym sarkofagiem z marmuru i alabastrowym posągiem tej Świętej. Piękne rokokowe ołtarze zdobiące sanktuarium powstały w latach 1730-60. Z tego okresu pochodzi też monumentalna ambona rokokowa. W 1789 roku bazylika zyskała trzypiętrową wieżę powstałą na planie kwadratu. Wystrój wnętrza natomiast nabrał cech baroku.  Barokizacja świątyni nastąpiła w dwóch  etapach. Pierwszy etap przypadł na lata 1680-1685. Drugi etap barokizacji kościoła przypadł na okres 1730–1760. Zastąpiono wtedy ołtarze główne bazyliki i kaplicy św. Jadwigi (1730) i wszystkie boczne ołtarze (16 w bazylice i 5 w kaplicy św. Jadwigi) nowymi ołtarzami rzeźbionymi w stylu rokoko, zbudowano monumentalną rokokową ambonę i chrzcielnicę. Do wykonania tych prac zaproszono czołowych artystów Śląska. Główne prace rzeźbiarskie wykonał Mangoldt w okresie 1739-1745 (ołtarz główny bazyliki, ambonę,  rzeźby św. Jadwigi i św. Elżbiety u wejścia do prezbiterium). Oprócz tych Jego pędzla są oba obrazy ołtarza głównego (Wniebowzięcie NMP i Trójca Święta),

Trzebnicki klasztor to jeden z największych budynków klasztornych w Europie Środkowej. Powstał w latach 1696-1726 na miejscu znacznie mniejszej budowli z czasów Henryka Brodatego. Od 1870 roku piękny klasztor pozostaje pod opieką sióstr Kongregacji Miłosierdzia Świętego Karola Boromeusza. W 1738r. ustawiono przed kościołem barokowa kolumnę (wys. 10m) z Nepomucenem na szczycie.

W drugiej połowie XVIII w. sytuacja gospodarcza klasztoru zaczęła się gwałtownie pogarszać. W 1810 klasztor, uległ sekularyzacji przeprowadzonej w całych Prusach.

W 1903 przeprowadzono restaurację bazyliki. Jednocześnie wrocławscy artyści zbudowali chór muzyczny w bazylice, gdzie umieszczono organy zbudowane na początku XXw. przez firmę Schlaga z Świdnicy.

To krótkie informacje na temat tej pięknej Bazyliki w Trzebnicy. W tym roku przypada 750 rocznica kanonizacji św. Jadwigi.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

rfwbs-slide
Przejdź do paska narzędzi